EYLAND | Iland – Caput Ensemble
ILAND - Caput Ensemble

Föstudagur 30. janúar 2026
21:00-22:00
Norðurljós

Tónleikar Caput hópsins á Myrkum músíkdögum er einn af árlegum fastapunktum hátíðarinnar og býður hópurinn að þessu sinni upp á fimm spennandi verk, Absentia eftir Huga Guðmundsson þar sem Gerður Gunnarsdóttir fiðluleikari leikur einleik og Eyland eftir Veronique Vöku en þar verður Jónas Ásgeir Ásgeirsson harmonikkuleikari eru í einleikari. Jafnframt verða flutt nýleg kammerverk eftir Gunnar Andreas Kristinsson og Gísla Magnússon, ásamt frumflutningi á nýju verki eftir tónskáldatvíeykið「ronju」& Masaya Ozaki.
//
The Caput Ensemble's annual concert at Dark Music Days is a festival highlight, and this year they present five exciting works. The program includes chamber pieces by Gunnar Andreas Kristinsson, Gísi Magnússon, a premiere of a work by「ronja」& Masaya Ozaki, as well as two solo concertos by Hugi Guðmundsson and Veronique Vaka.

Flytjendur:

CAPUT
Gerður Gunnarsdóttir, fiðla / violin
Jónas Ásgeir Ásgeirsson, harmonika / accordion

Stjórnandi: Guðni Franzson

Efnisskrá:

Gísli Magnússon: Sól ek Sá (2024-25) – Frumflutningur

Gunnar Andreas Kristinsson: Klarinettkvintett (2026) – Frumflutningur

Veronique Vaka: Eyland fyrir harmoniku og kammersveit (2025)
Einleikari: Jónas Ásgeir Ásgeirsson

Hugi Guðmundsson: Absentia fyrir fiðlu og kammersveit (2015)
Einleikari: Gerður Gunnarsdóttir

Masaya Ozaki og「ronja」: spidernetwork: boku wa… desutoroiya 2026 – Frumflutningur

CAPUT Ensemble:

Björg Brjánsdóttir, flauta
Steinunn Vala Pálsdóttir, flauta
Eydís Franzdóttir, óbó
Grímur Helgason, klarínetta
Ingólfur Vilhjálmsson, klarínetta
Bryndís Þórsdóttir, fagott
Emil Friðfinsson, horn
Eiríkur Örn Pálsson, trompet
Sigurður Þorbergsson, básúna
Steef van Oosterhout, slagverk
Elísabet Waage, harpa
Guðrún Óskarsdóttir, semball
Laura Liu, fiðla
Hildigunnur Halldórsdóttir, fiðla
Anna Elísabet Sigurðardóttir, víóla
Herdís Anna Jónsdóttir, víóla
Sigurður Halldórsson, cello
Sigurður Bjarki Gunnarsson, cello
Hávarður Tryggvason, bassi
Gunnlaugur Torfi Stefánsson, bassi

Um verkin / About the works

Gísli Magnússon  Sól ek Sá
Sól ek sá mætti lýsa sem hljóðrænni túlkun á samspili regns og sólar. Titilinn er fenginn að láni úr hinu þekkta miðaldakvæði Sólarljóði en að öðru leyti er verkið óskilt innihaldi og boðskapi ljóðsins. Hér eru það einfaldlega hinar eilífu andstæður sem mætast; annars vegar hið kaótíska, stormasama regn og hins vegar hin mikilfenglega sól sem umvefur okkur með sínum björtu og hlýju geislum og færir okkur von um gleði og frið. Ferðalag okkar hefst á dularfullum, óræðum stað, þar sem ský hylja landslagið og loft er lævi blandið. Brátt tekur að rigna, rólega í fyrstu, en fljótlega eykst ákefðin og stormur færist yfir. Hér mætast regn og vindur í villtum, óbilandi dansi, þar sem ringulreiðin ræður ríkjum. En loks tekur þó að lægja á nýjan leik og um stundarsakir virðist sem hið versta sé yfirstaðið. Von færist yfir er tekur að glitta í sólargeisla handan skýjanna. En þessi von er þó skammlíf – stormurinn hefur enn ekki sagt sitt síðasta...
//
Sól ek sá (Sun I Saw) is a sonic exploration of the interplay between the contrasting moods of rain and sun. The title is drawn from the Icelandic medieval poem Sólarjóð (Song of the Sun) though the work is otherwise unrelated to the content and message of the poem. Here, it's simply the eternal opposites that clash: on the one hand, the rain with its chaos and uncertainty, and on the other hand, the majestic sun that envelops us with its bright and warm rays and gives us hope for joy and peace. Our journey begins in a mysterious, obscured world, where clouds shroud the landscape and an air of enigma drifts across the waters. The rain starts to fall, softly at first, but soon gaining intensity as it swells into a fierce storm. As the tempest rages on, wind and water merge in a wild, unrelenting dance, with chaos reigning supreme. However, the turmoil gradually begins to subside, and the air grows still. For a brief, fleeting moment, it seems as though the worst has passed, and a silver of sunlight breaks through the clouds, offering a fragile sense of hope. Yet, this glimmer of optimism is only an illusion – the storm is far from over yet...

Gunnar Andreas Kristinsson: Klarinettkvintett
Lagrænn og hljómrænn efniviður klarinettkvintettsins er innblásinn af yfirtónaröðinni og speglun hennar; undirtónaröðinni. Hann er saminn sérstaklega fyrir Grím Helgason og félaga hans í Caput. Grímur hefur spilað í fjölda verka minna á undanförnum árum en aldrei verið í jafn stóru hlutverki og nú. Ég lagði lokahönd á verkið í desember s.l. á meðan ég dvaldi í Circolo Scandinavo í Róm.

Resídensían er uppi á Aventino-hæðinni sem er ein af hæðunum sjö í borginni eilífu. Þrátt fyrir að hún sé miðsvæðis er þar mjög friðsælt. Þannig að það var enginn borgarniður, bara fuglasöngur og klingjandi kirkjuklukkur, enda þrjú klaustur í næsta nágrenni og fjöldinn allur af kirkjum. Ég er ekki frá því að áhrif frá þessum heillandi hljóðheimi hafi slæðst inn í verkið. Líkt og flestir vita eru fyrirmæli um túlkun tónlistar alla jafna á ítölsku, eins og t.d. styrkleikamerki, hraðafyrirmæli og leikaðferð. Það var gaman að leika sér með þessi ítölsku orð í upprunalandi þeirra og ég lét orð flakka sem ég hef ekki notað áður, eins og t.d. „rimbalzando (skoppandi)“. Um miðbik verksins bið ég klarinettið að leika „quasi un beccaccino (svolítið eins og hrossagaukur)“. Verkið er um 12 mínútur að lengd og er hér um frumflutning að ræða.

Verkið var styrkt af Tónskáldasjóði RÚV og STEFs. 
//
All melodic and harmonic material of the Clarinet Quintet is inspired by the overtone series and its inversion; the undertone series. It’s composed specially for Grímur Helgason and his colleagues in the Caput ensemble. Grímur has played in many pieces of mine in the last years but never before been in such a prominent role. I completed the piece last December while I was staying at Circolo Scandinavo in Rome.

The residency is located on the Aventine hill, one of the seven hills of Rome. Although being very central, it’s in a very quite place, close to three monasteries and multiple churches. So there was no city noise, only sounds of birds singing and bells ringing. I think this fascinating sound world might have influenced the outcome of the piece, in some way or another. As many know, musical instructions are often in Italian, such as dynamics, tempo and playing style. It was fun to play with these Italian words in their native country and I found myself using musical words I had never used before, such as “rimbalzando (bouncing)”. Half way into the piece I ask the clarinetist to play “quasi un beccaccino(a bit like a common snipe)”. The duration of the piece is 12 minutes and this is its premiere.

Veronique Vaka: EYLAND

Kjarni EYLAND er tónlistarleg könnun á jarðfræðilegri og vistfræðilegri þróun Surtseyjar. Samsetningin endurspeglar mismunandi stig þróunar eyjarinnar—frá neðansjávareldgosi sem myndaði hana, til smám saman tilkomu fyrstu æðplöntunnar árið 1965 og fléttna árið 1970, sem lýkur með núverandi blómlegu vistkerfi hennar.
//
The core of EYLAND is a musical exploration of Surtsey’s geological and ecological evolution. The composition reflects various stages of the island’s evolution—from the underwater eruption that created it, through the initial bare land, to the gradual appearance of the first vascular plant in 1965 and lichens by 1970, culminating in its current thriving ecosystem.

Hugi Guðmundsson: Absentia

Fiðlukonsertinn Absentia var skrifaður 2014-2015 fyrir Caput og Gerði Gunnarsdóttur. Um svipað leiti var ég með pöntun að minni fyrstu óperu, Hamlet in Absentia, sem var skrifuð fyrir kammersveit að svipaðri stærð og hljóðfæraskipan og því nýtti ég mér í grunninn sama tónefni í bæði verkin þó þau hafi svo endað með að vera æði ólík í karakter. Titillinn þýðir fjarvera á latínu og er verkið skrifað í minningu föður míns, Guðmundar Hallgrímssonar (1939-2013).
//
My violin concerto Absentia (2014-2015) was written for the Caput Ensemble and violinist Gerður Gunnarsdóttir. The title, which means 'absence' in Latin, reflects my dedication of the work in memory of my father, Guðmundur Hallgrímsson (1939-2013).

The concerto shares its musical material with the opera Hamlet in Absentia, which I was commissioned to write around the same time. Despite using the same core musical ideas for a chamber ensemble of similar size, the two works ultimately developed into pieces of very different character.

Masaya Ozaki og「ronja」: spidernetwork: boku wa… desutoroiyā fyrir Caput

Í verkinu spidernetwork: boku wa… desutoroiyā fyrir Caput spinnur könguló vef og fangar bráð sína. Grafíska nótnaskriftin, tónefni og uppbygging verksins byggja á rannsóknum á köngulóm, hegðun þeirra, hvernig þær spinna vefi sína og veiða. Verkið sækir innblástur í form köngulóarvefja með því að skoða þemu óregluleika innan ramma endurtekningar. Í þessu myrka ritúali mun tónlistin éta rýmið og allt sem þar er og þannig gleypa Hörpu: „boku wa… desutoroiyā“.

Grafíska nótnaskriftin er að hluta til búin til með vef af LED-ljósum, stýrt í gegnum net af arduinoum, með miðlægum þjóni sem býr til hverja skipun út frá líkindasafni sem hliðrast og breytist eftir því sem verkið þróast. Þessi hugbúnaður, sem var skapaður sem hluti af verkinu, er opinn hugbúnaður (open-source) og má deila honum og nota í önnur verk. Hægt er að nálgast frumkóðann á github.com/rnyaaa/Spider-Network
//
In the piece, spidernetwork: boku wa… desutoroiyā for Caput, a spider makes a web and captures its prey. Tonal material, the graphic notation, and the structure of the piece are all based on research into spiders, their behavior, how they build their webs and predate. Inspired by shapes found in the design of spiderwebs, the piece plays with themes of irregularity within a framework of repetitiveness. During this dark ritual, the music will eat up the space and everything within it, completely consuming Harpa: ‘boku wa… desutoroiyā’.

The graphic notation is partly created using a web of LEDs, controlled via a network of arduinos, with a central server procedurally generating each command from a set of probabilities that shift and change as the piece progresses. This software, which was created as a part of this piece, is open-source and can be freely shared and used for other pieces. You can access the source-code on github.com/rnyaaa/Spider-Network

LED Light Program by ronja 
Graphic Score by Yulia Vasileva, Masaya Ozaki, and Lilja María Ásmundsdóttir

Tónlistarhópurinn CAPUT var stofnaður 1987 og hefur frá upphafi sérhæft sig í flutningi samtímatónlistar.  Frumflutningur nýrra verka – í góðri samvinnu við höfunda - hefur alltaf verið höfuðviðfangsefni hópsins. Caput hefur frumflutt ógrynni nýrra verka eftir bæði íslensk og erlend tónskáld og komið fram á tónleikum víðsvegar í Evrópu, Ameríku, Japan og Kína. Hópurinn hefur einnig tekið upp yfir 20 geisladiska hjá útgáfufyrirtækjum á Íslandi, í Danmörku, Svíþjóð, Ítalíu, Englandi og Bandaríkjunum, m.a. hjá BIS, Naxos, Cclassico, GM Recordibgs, Touch, Smekkleysu, Deutsche Grammophon og Sono Luminus. 

Styrktaraðilar Caput eru Reykjavíkurborg og Mennta- og menningarmálaráðuneytið.
//
CAPUT Ensemble, founded in 1988 by young Icelandic musicians has established itself as a force in Icelandic cultural life and is one of the leading new music ensembles in Nordic countries. The artistic direction of CAPUT is the performance and recordings of new music. They have premiered countless works by Icelandic and international composers showing the immense diversity of musical creation in the late 20th century and early 21st century. CAPUT has performed around Europe as well as in America, Japan and China. CAPUT has published over 20 CDs for labels in Iceland, Denmark, Sweden, Italy, England and the United States, with publishers like BIS, Naxos, Cclassico, GM Recordings, Touch, Bad Taste, Deutsche Grammophon and Sono Luminus.

Caput Ensemble is sponsored by the City of Reykjavík and Iceland Ministry of Culture and Education.